Facebook Youtube

Φουστανέλα (Επίσημη)

Η ανδρική επίσημη φορεσιά όλων των Σαρακατσάνων ήταν η φουστανέλα. Η κλέφτικη φορεσιά, η οποία διατηρώντας αρχαιοελληνικά στρατιωτικά γνωρίσματα, διαμορφώθηκε ανάλογα με τη χρήση στα χρόνια της κλεφτουριάς. Πολλοί ειδικοί λένε ότι η φουστανέλα είναι επέκταση του μανδύα. Σήμερα θα μπορούσαμε να πούμε βάσει των στοιχείων, ότι ο μανδύας ήταν ένα είδος κοντής φουστανέλας, που έφθανε μέχρι κάτω από τους γοφούς. Η φουστανέλα αποκτά το μήκος κάτω από το γόνατο μάλλον λόγω του δυνατού κρύου που είχε στην Πίνδο. Κάτω από τη φουστανέλα, στα πόδια, φορούσαν τις κάλτσες, οι οποίες βάσει στοιχείων είναι η συνέχεια των αρχαίων περικνημίδων.

Όλοι οι κλέφτες, εκτός των παραπάνω στοιχείων που φορούσαν στην φορεσιά τους, είχαν μακριά μαλλιά ριγμένα στην πλάτη και φορούσαν ανοιχτό το πουκάμισο στο στήθος, σαν ένδειξη ανδρείας και ελεύθερου ατόμου. Μια λαϊκή θυμοσοφία λέει: «Εγώ δεν είμαι κουμπωμένος».

Τα κομμάτια της παραπάνω φορεσιάς είναι τα εξής:

Κατασάρκι
Κατάσαρκα στο κορμί φοριέται το κατασάρκι, ένα άσπρο μάλλινο εσώρουχο, είδος φανέλας.
Σώβρακο
Στο κάτω μέρος (από μέσα) φορούσαν το σώβρακο.
Πουκάμισο
Ήταν άσπρο με φρούτα, δηλαδή φαρδιά ημι-μακρά μανίκια. Τα πολύ επίσημα είχαν πέντε σειρές μαύρα κουμπιά στο στήθος.
Κάλτες
Στα πόδια φορούσαν πατούνες, πλεχτές μάλλινες με σχέδια, με κοντοτσούραπο μέχρι τον αστράγαλο. Στις γάμπες, μέχρι πάνω από το γόνατο, φορούσαν μάλλινες άσπρες υφαντές κάλτσες, κεντημένες με μαύρα κατσέλια (είδος γαϊτανιών), στις οποίες ψηλά πάνω από τη γάμπα έπιανε η μάλλινη υφαντή καλτσοδέτα, μαύρη ή βυσσινιά, με κοντή φούντα, ραμμένη στο πίσω μέρος. Οι κάλτσες είχαν ειδικό κορδόνι, του οποίου το επάνω μέρος πιανόταν στη μέση, για να τις κρατάει τεντωμένες.
Καλτσοδέτες - Πατούνες
Στα πόδια φορούσαν πατούνες, πλεχτές μάλλινες με σχέδια, με κοντοτσούραπο μέχρι τον αστράγαλο. Στις γάμπες, μέχρι πάνω από το γόνατο, φορούσαν μάλλινες άσπρες υφαντές κάλτσες, κεντημένες με μαύρα κατσέλια (είδος γαϊτανιών), στις οποίες ψηλά πάνω από τη γάμπα έπιανε η μάλλινη υφαντή καλτσοδέτα, μαύρη ή βυσσινιά, με κοντή φούντα, ραμμένη στο πίσω μέρος. Οι κάλτσες είχαν ειδικό κορδόνι, του οποίου το επάνω μέρος πιανόταν στη μέση, για να τις κρατάει τεντωμένες.
Φουστανέλα
Πάνω από το πουκάμισο φορούσαν τη φουστανέλα, φτιαγμένη από άσπρο χασεδένιο ύφασμα, με 400 τριγωνικά φύλλα, τα λαγκιόλια. Οι καλύτερες φουστανέλες ήταν φτιαγμένες σε δυο τμήματα, τα οποία ενώνονταν με κόπτσες δεξιά και αριστερά στο ζωστάρι (δηλ. σε μια μικρή ζώνη - τελείωμα της μέσης στη φουστανέλα). Η φουστανέλα ήταν μακριά, μέχρι κάτω από το γόνατο.
Ζωνάρι
Στη μέση φορούσαν ζωνάρι μάλλινο βυσσινί, με άσπρα αχράδια (ρίγες), τέσσερα ή πέντε μαζί στη σειρά, κατά διαστήματα.
Σλιάφι
Πάνω από το ζωνάρι, μέχρι το 1925, φορούσαν το σιλάχι ή σλιάφι, όπως το έλεγαν. Το σιλάχι είναι δερμάτινη πλατιά ζώνη με πολλές θήκες για χρήματα και όπλα.
Τσιπνέκι - Μανίκια
Το Τσιπνέκι είναι το επίσημο πανωφόρι. Το φορούσαν πάνω από το πουκάμισο. Ήταν μάλλινο, από τσόχα σε χρώμα μπλε ή πράσινο, με δύο μανίκια ριγμένα στις πλάτες, κεντημένα με κορδόνι μαύρο ή χρυσό.
Στραγγάνι
Στο κεφάλι, μέχρι το 1920, φορούσαν βυσσινί φέσι με φούντα ή άσπρο χωρίς φούντα, στο οποίο ήταν τυλιγμένο ένα μαύρο μαντήλι, το λεγόμενο λαχούρι.
Τσαρούχια
Ανδρική φορεσιά Κλέφτικη

Πηγή: Λαογραφικό Μουσείο Σερρών http://www.sarakatsani-folk-museum.gr 

Τελευταία Άρθρα

 

Καιρός

Θεσσαλονίκη Αθήνα Περτούλι Κωνσταντινούπολη